باران که بر شیروانی خانه های رشت می بارد، گویی شهری در میان یک باغ شیشه ای زندانی شده است. رطوبت، مه، سبزیِ افسارگسیخته و چوب هایی که خزه می بندند؛ اینجا هویت گیلان است. حال در چنین اقلیم شاعرانه و مرطوبی، چه کسی جرئت میکند سراغ سبکی برود که نامش با «کاخ» و «تالارهای اشرافی» گره خورده است؟ شاید تصور کنید سبک کلاسیک برای رشت، همچون پوشیدن کتِ دوش برفی در مردادماه است؛ اما جالب اینجاست که ظریف کاری های سبک کلاسیک، با روحیه اصیل مردمان باران زده رشت هم ذات پنداری عمیقی دارد.
این مقاله سفری است به خانه های رشت؛ جایی که گچبری های آن بوی باران خیس خورده، و چوب های منبت کاری شده اش خاطره جنگل های انبوه گیلان را زنده نگه داشته است.
سبک کلاسیک در معماری داخلی تنها به «پرکاری» و «زرکاری» خلاصه نمیشود. فلسفه این سبک از یونان و روم باستان سرچشمه میگیرد و بر سه اصل بنیادی استوار است: تناسب، تقارن و تکریم مصالح طبیعی . در جهانی که مبلمانِ یکبار مصرف و طرح های زودگذر هر روزه عوض می شوند، سبک کلاسیک همچون یک پیوند جاودانه با تاریخ عمل میکند.
اما پرسش اینجاست: چرا رشت؟ پاسخ در «هویت» نهفته است. معماری بومی گیلان همواره بر ایوان ها، ستون های چوبی و بازشوهای ریتمیک استوار بوده است . این عناصر دقیقاً همان مؤلفه هایی هستند که در معماری کلاسیک غربی نیز به وفور یافت میشوند. بنابراین، انتخاب سبک کلاسیک در رشت، نوعی بازگشت به خویشتن است؛ پلی است میان آنچه در گذشته زیسته ایم و آنچه امروز به دنبالش هستیم.
مهم ترین مانعی که در طراحی داخلی رشت با آن روبرو هستید، دشمنی رطوبت با چوب، گچبری و پارچه های گران قیمت است. تصور کنید برای آشپزخانه تان کابینت چوب گردوی آمریکایی سفارش دادهاید، اما پس از دو سال، رطوبت شمال، طرح های حکاکی شده را تاب داده و ورق های روکش از مغزی جدا شدهاند. این کابوس بسیاری از صاحبان خانه در گیلان است.
خبر خوب: این مشکل امروزه راه حل قطعی دارد. در رشت، متخصصان حرفه ای با استفاده از فناوری های نوین (مانند دستگاه های سیانسی پیشرفته و پرس های وکیوم صنعتی) توانسته اند اصالت طرح های کلاسیک را با مقاومت در برابر رطوبت ترکیب کنند . به عنوان مثال، به کارگیری کابینت ممبران با روکش های پلی اورتان و چسب های مخصوص مناطق مرطوب، انقلابی در آشپزخانه های کلاسیک رشت ایجاد کرده است.
برای ورود به دنیای طراحی کلاسیک، باید نقشه راهی مشخص پیش رو داشته باشید. این عناصر را با شرایط اقلیمی رشت تطبیق دهید:
الف) دیوارها و سقف: بوم نقاشی هنر کلاسیک
در سبک کلاسیک، دیوارها هرگز ساده رها نمی شوند. در رشت توصیه میشود به جای کاغذ دیواری که در برابر رطوبت آسیب پذیر است، از پنل های چوبی مهندسی شده (امدیاف با روکش طرح چوب) و گچبری های آماده استفاده کنید. این متریال ها علاوه بر ظرافت بالا، در برابر نمک پنهان در دیوارهای رشت مقاومت نشان میدهند.
سقف نیز در این سبک میزبان لوسترهای پرکار و حجیم است. فراموش نکنید ارتفاع سقف در آپارتمان های رشت معمولاً محدود است؛ بنابراین گچبری های سقفی را حتماً در طیف رنگ سفید یا کرم روشن انتخاب کنید تا فضا دلگیر و کوتاه به نظر نرسد .
ب) کفپوش: از مرمر تا چوب
سنگ مرمر گزینه ای لوکس برای سبک کلاسیک است، اما در رشت سنگ مرمر طبیعی در زمستان بسیار سرد و لغزنده است. راهکار هوشمندانه، جایگزینی آن با سرامیک های پرسلان طرح مرمر یا پارکت های چوبی مهندسی شده است که هم حس گرما را منتقل میکنند و هم در برابر رطوبت پایدارترند.
ج) مبلمان: راحتی در قاب شکوه
در سبک کلاسیک، مبلمان آنتیک و پر از منبت کاری حرف اول را میزند. اما در خانه های امروز رشت که مساحت آنها رو به کاهش است، مبلمان حجیم قدیمی جای خود را به مبلمان با خطوط صاف، دسته های کوتاهتر و پایه های ظریف داده است . کافی است رنگ مبلمان را از طیف کرم، طلایی یا سبز زیتونی انتخاب کنید و پارچه آن را از جنس مخمل یا کتان باکیفیت برگزینید.
د) کابینت آشپزخانه: قلب تپنده سبک کلاسیک رشت
بدون شک آشپزخانه مهم ترین بخشی است که سبک کلاسیک در رشت به نمایش گذاشته میشود. کابینت کلاسیک حکم جواهر خانه را دارد. ویژگی های منحصربه فرد کابینت کلاسیک عبارتاند از:
- درب های حکاکی شده با دستگاه سیانسی
- وجود تاج، ستون و سرستون در طراحی
- استفاده از رنگ های یکدست و گرم (سفید، کرم، سبز ماشی، طلایی)
- امکان ترکیب با صفحه کابینت از جنس کورین یا کوارتز
بیشتر بدانید:طراحی داخلی با سبک مدرن در رشت ، اصول و نکات مهم
در جدول زیر راهکارهای عملی برای بومیسازی سبک کلاسیک در اقلیم رشت ارائه شده است:
| عنصر طراحی | سبک کلاسیک اصیل (معیار جهانی) | چالش در رشت | راهکار اجرایی در رشت |
|---|---|---|---|
| جنس کابینت | چوب طبیعی (گردو، راش، بلوط) | حساسیت شدید به رطوبت؛ تاب برداشتن و پوسیدگی | کابینت ممبران وکیوم با روکش پلیاورتان؛ کابینت تمامامدیاف طرح چوب با ابزارخورده سیانسی |
| پارچه و منسوجات | مخمل، ابریشم، ساتن | کپکزدگی در رطوبت بالای ۷۰٪ | مخمل پلیاستر آنتیباکتریال؛ کتانهای مبل با درصد پنبه بالا و قابلیت شستشو |
| گچبری | گچبری دستساز با جزئیات عمیق | سنگین و زمانبر؛ ترکخوردگی در درازمدت | گچبری آماده پلییورتان؛ نصب سریع، وزن کم و مقاومت بالا در برابر رطوبت |
| رنگبندی | طیف طلایی، زرشکی، سبز سلطنتی | تیرگی فضا در هوای ابری رشت | استفاده از سفید استخوانی، کرم صدفی، طلایی ملایم و سبز ماشی به عنوان رنگ غالب |
| پنجره و نور | پنجرههای چوبی سنگفرج | کاهش نور طبیعی در فصول بارانی | حذف پردههای ضخیم چندلایه؛ استفاده از شیدهای کناری یا پردههای حریر کلاسیک |
| نقطه کانونی | شومینه سنگی | کمبود شومینه در آپارتمانها | ایجاد وال پنل با گچبری مدرن یا آینهکاری در پشت مبل؛ استفاده از تلویزیون در قاب چوبی منبت |
شهر رشت امروزه میزبان طراحان و مجریان ماهری است که در زمینه سبک کلاسیک تخصص دارند. بر اساس تجربیات ثبت شده، نکات زیر برای همکاری با متخصصان داخلی بسیار حیاتی است:
- حتماً نمونه کار واقعی بخواهید: طراحی کلاسیک در رشت تنها با دیدن یک عکس اینستاگرامی به سرانجام نمیرسد. از مجری بخواهید شما را به خانه مشتریان قبلی خود ببرد یا حداقل آدرس پروژه های انجام شده را ارائه دهد .
- قرارداد شفاف ببندید: جزئیات رنگ، طرح حکاکی ها، جنس یراقآلات و گارانتی خدمات را دقیقاً در قرارداد قید کنید .
- به فصل اجرا توجه کنید: بهترین زمان نصب کابینت و دکوراسیون چوبی در رشت، اواخر بهار و تابستان است. در ماه های دی و بهمن، رطوبت هوا به اوج خود میرسد و چسب ها به سختی خشک میشوند.
شاید بزرگترین اشتباه در طراحی داخلی رشت، کپی برداری مستقیم از پالت های رنگی مورد استفاده در تهران یا دبی باشد. نور خاکستری و مه آلود رشت با رنگ های زرشکی و سیر نمیتواند ارتباط درستی برقرار کند و فضا را گرفته و بیروح نشان میدهد.
پالت پیشنهادی برای یک خانه کلاسیک رشتی:
- رنگ پایه (۷۰٪ فضا): سفید استخوانی، کرم لاته، طوسی صدفی
- رنگ مکمل (۲۵٪ فضا): سبز زیتونی، قهوهای گندمی، طلای مات
- رنگ تأکیدی (۵٪ فضا): آبی لاجوردی، زرشکی سیر (محدود به تابلو یا گلدان)
این پالت رنگی به خوبی نور محدود شمال را بازتاب میدهد و در عین حال اصالت سبک کلاسیک را حفظ میکند.
برخلاف تصور عمومی، سبک کلاسیک نه تنها برای شهر بارانی رشت نامناسب نیست، بلکه به دلیل تأکید بر چوب، تقارن و جزئیات ظریف، با فرهنگ بصری این منطقه کاملاً هم خوانی دارد. رمز موفقیت در این مسیر، نه در کنار گذاشتن اصالت ها، بلکه در انتخاب هوشمندانه مصالح جایگزین و بومی سازی طرح ها نهفته است.
اگر به دنبال خانه ای هستید که پس از گذشت سال ها همچنان چشم نواز باشد، ارزش خود را از دست ندهد و هر بار که از باران به آن پناه میبرید، احساس آرامش و غرور به شما دست دهد، سبک کلاسیک مقصد نهایی شماست. رشت شهری است که ظرافت را می فهمد؛ چرا که خود سال هاست با نرمی باران، ظرافت زیستن را به اهالی اش آموخته است.
